🔍 Czym są zaburzenia sensoryczne?

Zaburzenia sensoryczne, często określane jako zaburzenia integracji sensorycznej, dotyczą trudności w przetwarzaniu informacji zmysłowych. Dzieci z tymi zaburzeniami mogą mieć problemy z odbieraniem bodźców z otoczenia, co wpływa na ich codzienne funkcjonowanie. Objawy mogą obejmować nadwrażliwość, podwrażliwość lub trudności w regulacji reakcji na bodźce sensoryczne. Zaburzenia integracji sensorycznej jest dla mózgu tym, czym dla niestrawność dla układu pokarmowego. Oznacza że że mózg nie pracuje naturalnie, płynnie i ciągle coś zaburza jego pracę. Bez poprawnej integracji sensorycznej człowiek ma problemy z nauką, zazwyczaj nie czuję się dobrze sam z sobą, a także nie radzi sobie z obowiązkami, stresem czy też czynnościami dnia powszedniego.

Pomimo tego, że zaburzenia sensoryczne są spowodowane nieprawidłowym funkcjonowaniem mózgu, większość neurologów, może stwierdzić ze dziecko z zaburzeniami jest całkowicie zdrowe. Neurolodzy szukają głównie nieprawidłowości narządowych lub zagrożeń  np. guzów, wad genetycznych itd a zaburzenia integracji sensorycznych to nie choroba ani zagrożenie.

Zaburzenia integracji można porównać do pracy komputera, gdzie  dysk działa prawidłowo, pamięć też, a jednak cały czas system operacyjny nie działa tak szybko jakby mógł, albo zawiesza się w różnych dziwnych momentach, lub działa wolniej niż powinien, a jednak działa tylko nie tak efektywnie jakbyśmy chcieli.

Mózg można obrazowo porównać też do wielkiego miasta, a impulsy nerwowe do ruchu ulicznego. Prawidłowe przetwarzanie sensoryczne będzie wybierało najbardziej efektywne połączenia i najkrótsze trasy. Ruch będzie płynny i dobrze zaplanowany. Dysfunkcje integracji sensorycznej będę często tworzyć korek w mózgu. Z uwagi na pewne informację utknęły w korku, reszta musi czekać na ich przepływ lub zgadywać jakie mogły by one być. 

Każdy zmysł działający z opóźnieniem może właśnie powodować taki korekt np. opóźnione przesyłanie obrazu z zmysłu wzroku lub dźwięku z słuchu. To samo się dzieje jeśli któryś z zmysłów obiera bodźce zewnętrzne zbyt intensywnie – np. zabawa w piasku jest odbierana jako kłująca, nieprzyjemna i zmysł dotyku wysyła do mózgu impuls aby jak najszybciej zakończyć to gdyż odbiera go jako zagrożenie dla dziecka.

Jak rozpoznać zaburzenia sensoryczne u dziecka?

Obserwacja zachowania dziecka jest kluczowa w diagnozowaniu zaburzeń sensorycznych. Oto kilka objawów, na które warto zwrócić uwagę:

• 🔥 Nadaktywność lub rozkojarzenie – trudno go nie zauważyć , ale często jest mylone po prostu z byciem aktywnym dzieckiem. Biega zamiast chodzić, bezcelowe wykonywania niektórych czynności, trudności z skupieniem, czy spokojnym spędzaniu czasu przy stoliku itd. w późniejszych latach dziecko ma problem z organizacją, wyłączeniem sygnałów z zewnątrz a więc skupieniem się, jest zapominalskie, ma bałagan w pokoju, generalnie żyje w chaosie.
• 🌀 opóźnienie w rozwoju mowy i języka- jak wspomnieliśmy na początku, zaburzony system operacyjny będzie zawieszał się w różnych momentach i objawiał się np. dziecko nie będzie radziło sobie z codziennym stresem,  może mieć problemy z dzieleniem się, jest zbyt krytyczny wobec siebie, przez swoje zachowanie lub ograniczenia może stać się nielubiany lub uznany za samolubnego, nieprzyjemnego. dziecko może być cały czas zdołowane, mieć niską samoocenę bo czegoś nie potrafi zrobić
• 🤹‍♀️ Trudności w koordynacji ruchowej i równowadze – gdy dziecko ma zaburzone główne układy – przedsionkowy, proprioceptywny i dotykowy będzie mieć problem z koordynacją – błędzie łatwo tracić równowagę i potykać się, objąć o ściany przewracać na prostej drodze. Dziecko za mocno będzie ściskało ołówek lub  bezie mu je wypadać, będzie spadać z krzesła a także będzie miało problem z zaplanowaniem i wykonaniem czynności od początku do końca, dlatego też z czasem nie będzie chciał uczestniczyć z zabawach grupowych bo jego koordynacja będzie na słabym poziomie. Do tego możesz zauważyć chorobę lokomocyjną, sensoryczną czy morską lub niechęć do chuśtawek czy karuzel.
• 🚫 napiecie mięsniowe – takie dziecko będzie słabe, zgarbione, lub z wystającym brzuszkiem utrzymanie głowy czy ciała w pionie wymaga od niego dużo większego wysiłku, wiec szybciej się męczy, z czasem rezygnując z różnych aktywności. często możesz zauważyć ze dziecko siedzi w literę w, leży na kanapie zamiast siedzieć lub ma nogi okręcone wokół krzesła – to pomaga mu przetrwać i oszczędzić energię. Ruchy będą niezgrabne i z czasem pojawią się zaburzenia z koordynacja. Do tego możesz zauważyć chorobę lokomocyjną, sensoryczną czy morską.
• 😠 Częste zmiany nastroju i frustracja w sytuacjach sensorycznych lub też unikanie pewnych sytuacji, np. zabaw w piaskownicy czy zabaw w tłumie. Dzieci z dysfunkcjami integracji sensorycznej  muszą sobie radzić nie tylko z zaburzeniami, ale też innymi ludźmi, którzy nie pochwalą a nawet je otwarcie skrytykują.
• 🤹‍♀️ problemy z nauką w szkole – głównie z czytaniem, pisaniem i matematyką.

🌱 Dlaczego ważne jest zrozumienie zaburzeń sensorycznych?

Zrozumienie, że dziecko może mieć zaburzenia sensoryczne, jest kluczowe dla jego rozwoju. Pomaga to rodzicom i nauczycielom dostosować środowisko do potrzeb dziecka, co może znacząco poprawić jego komfort i zdolności do uczenia się. Warto pamiętać, że każde dziecko jest inne, a jego potrzeby sensoryczne mogą się różnić.

1. Lepsze zrozumienie zachowań dziecka

Dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej często reagują „nietypowo” – np. unikają dotyku, mają trudności z koncentracją, są nadpobudliwe lub przeciwnie – wycofane. Bez wiedzy o SI (integracji sensorycznej) te reakcje mogą być mylnie interpretowane jako „złe zachowanie” lub brak wychowania.

Zrozumienie mechanizmów sensorycznych pomaga: zauważyć, że dziecko nie „robi na złość”, tylko realnie czegoś nie toleruje lub czegoś mu brakuje (np. bodźców ruchowych), unikać nieskutecznych metod wychowawczych, które mogą pogłębiać stres dziecka.

2. Wsparcie rozwoju dziecka

Układ sensoryczny to fundament rozwoju motorycznego, emocjonalnego i poznawczego. Dziecko, które ma trudności z przetwarzaniem bodźców, może mieć problemy z: nauką pisania i czytania, utrzymaniem równowagi i koordynacji, relacjami społecznymi, samooceną i regulacją emocji. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie wsparcie (np. terapia SI, odpowiednie zabawki, zmiana środowiska) mogą znacząco poprawić jakość życia dziecka.

3. Tworzenie bardziej wspierającego otoczenia

Zrozumienie potrzeb sensorycznych pozwala tworzyć przestrzenie i sytuacje, które są: mniej stresujące (np. ograniczenie hałasu, silnych zapachów, świateł), bardziej dopasowane do możliwości dziecka (np. przerwy ruchowe, możliwość wycofania się), sprzyjające nauce, zabawie i relacjom.

4. Budowanie empatii i akceptacji

Dzieci z zaburzeniami sensorycznymi często czują się „inne” – a niezrozumienie ich trudności prowadzi do wykluczenia, zaniżonej samooceny i frustracji. Edukacja dorosłych i rówieśników buduje atmosferę akceptacji i wsparcia.

🛠️ Jak wspierać dziecko z zaburzeniami sensorycznymi?

Wsparcie dziecka z zaburzeniami sensorycznymi wymaga zastosowania różnych strategii. Oto kilka z nich:

• 📅 Ustanowienie rutyny: Dzieci z zaburzeniami sensorycznymi często lepiej funkcjonują w przewidywalnym środowisku.
• 🧸 Wprowadzenie produktów sensorycznych: Zabawki, które stymulują zmysły, mogą pomóc w integracji sensorycznej. Polecamy produkty Hajo Kids, takie jak równoważnie sensoryczne, ścieżki sensoryczne, czy panele sensoryczne.
• 🧑‍🏫 Współpraca z terapeutą: Praca z terapeutą zajęciowym lub psychologiem specjalizującym się w integracji sensorycznej może przynieść znaczące korzyści.

🎈 Produkty sensoryczne Hajo Kids

W naszej ofercie znajdziesz wiele produktów, które wspierają rozwój sensoryczny dzieci. Oto kilka z nich:

• Dyski sensoryczne: Świetne do ćwiczeń równowagi i koordynacji.
• Ścieżki sensoryczne: Pomagają w rozwijaniu zmysłów dotyku i równowagi.
• Panele sensoryczne: Idealne do stymulacji wzroku i dotyku.

Wszystkie produkty Hajo Kids są wykonane z naturalnych materiałów, co sprawia, że są bezpieczne dla dzieci.

📝 Wnioski i podsumowanie

Rozpoznanie zaburzeń sensorycznych u dziecka jest kluczowym krokiem w zapewnieniu mu wsparcia, którego potrzebuje. Dzięki zrozumieniu objawów i wprowadzeniu odpowiednich strategii, rodzice mogą pomóc swoim dzieciom w codziennym funkcjonowaniu. Warto inwestować w produkty sensoryczne, które wspierają rozwój malucha oraz współpracować z terapeutami, aby stworzyć optymalne warunki do nauki i zabawy.