📖 Nauka czytania i pisania

Drewniany alfabet żłobiony

Nauka liter i słów to jeden z najważniejszych aspektów edukacji wczesnoszkolnej. Warto zainwestować w pomoce, które ułatwiają dzieciom przyswajanie tych umiejętności. Przykładem jest Drewniany alfabet żłobiony  który nie tylko pomaga w nauce liter, ale także rozwija zdolności manualne dzieci. Zamiast zaczynać naukę liter w zeszycie, bardzo fajnym pomysłem jest możliwość wysypywania liter kolorowymi ziarnami, gdyż ten rodzaj zabawy jest znacznie atrakcyjniejszy dla dziecka , niż siedzenie przy stoliku i przepisywanie liter. Oczywiście to też jest potrzebne na dalszych etapach, ale najwcześniejszych etapach może zabić naturalną chęć dziecka do rozwoju, bo zmusza go do czegoś, na co nie jest gotowe.

Co można robić z takim alfabetem? przykłady zabaw:

1. Alfabet w piasku

Do dużego pojemnika wsyp piasek, kaszę mannę, mąkę kukurydzianą lub ryż. Dzieci mogą przepisywać litery palcem lub drewnianym patyczkiem, a następnie układać słowa z liter, które napisały.
Rozwija: pamięć dotykową, koordynację ręka–oko, motorykę małą.

2. Szukanie literek w skarbach sensorycznych

Ukryj drewniane litery w piasku, ryżu lub innej sypkiej masie. Zadaniem dziecka jest odszukanie konkretnej litery na podstawie wskazówki, np. „Znajdź literę M”.
Rozwija: percepcję dotykową, koncentrację, umiejętność rozpoznawania kształtów.

3. Wypełnianie liter naturalnymi materiałami

Rowki w literach można wypełniać kolorowym ryżem, ciecierzycą, kawą, goździkami, liśćmi, kamyczkami czy kwiatami.
Rozwija: zmysł dotyku, kreatywność, cierpliwość.

4. Układanie pierwszych wyrazów

Rozpocznij od prostych słów, np. „dom”, „kot”, „las”. Z czasem wprowadzaj dłuższe wyrazy.
Rozwija: świadomość fonemową, logiczne myślenie, umiejętność łączenia liter w słowa.

5. Literkowe poszukiwania w sali lub ogrodzie

Ukryj litery w różnych miejscach i dawaj dziecku wskazówki – np. „Znajdź literę A na stole” lub „Znajdź literę B wśród klocków”.
Rozwija: orientację przestrzenną, pamięć, umiejętność słuchania ze zrozumieniem.

6. Dopasowywanie liter do kształtów

Narysuj litery na kartkach i poproś dziecko, aby znalazło odpowiednią drewnianą literę, obrysowało ją palcem, a następnie uzupełniło rowki elementami sensorycznymi.
Rozwija: zdolności grafomotoryczne, percepcję wzrokową i dotykową.

7. Układanka alfabetu

Rozłóż litery w przypadkowej kolejności. Zadaniem dziecka jest ułożenie ich w prawidłowej kolejności alfabetycznej lub dopasowanie do przygotowanych słów.
Rozwija: znajomość alfabetu, logiczne porządkowanie informacji.

8. Literkowy spacer

Przechodząc z dzieckiem przez cały alfabet, szukajcie przedmiotów w sali, domu lub ogrodzie, które zaczynają się na daną literę.
Rozwija: słownictwo, kreatywność, spostrzegawczość.

9. Pisanie palcem po literce

Proste, ale bardzo skuteczne ćwiczenie – wodzenie palcem po żłobieniu litery aktywizuje pamięć mięśniową i wspiera proces zapamiętywania kształtów.
Rozwija: pamięć motoryczną, precyzję ruchów dłoni.

Drewniana tablica grafomotoryczna „litery pisane małe i duże” w przedszkolu może być doskonałym narzędziem wspierającym rozwój dziecka na wielu płaszczyznach. Obrysowywanie liter palcem lub patyczkiem ćwiczy precyzję ruchów i motorykę małą, przygotowując dłoń do prawidłowego trzymania narzędzia pisarskiego. Jednocześnie dzieci podążając wzrokiem i dotykiem za kształtem litery, rozwijają koordynację wzrokowo–ruchową i uczą się orientacji przestrzennej, w tym pisania od lewej do prawej strony. Tablica pomaga też korygować nieprawidłowe nawyki pisarskie i napięcie mięśniowe – nauczyciel może obserwować sposób trzymania patyczka oraz ruch dłoni i od razu wprowadzać poprawki. Dodatkowo, wypełnianie liter ryżem, ziarnem, plasteliną czy piaskiem wzbogaca zajęcia o elementy sensoryczne, pobudza kreatywność i wyobraźnię dzieci. Dzięki atrakcyjnej formie i multisensorycznemu podejściu tablica angażuje maluchy, wzmacnia ich motywację do nauki i sprawia, że pierwsze kroki w pisaniu stają się przyjemną zabawą.

Przykładowe zabawy z użyciem tablic grafomotorycznych litery:

1. Śledzenie liter palcem lub patyczkiem – wprowadzają do nauki pisania.

2. Wypełnianie żłobień różnorodnymi materiałami – rozwija zmysły i kreatywność.

3. Pisanie po śladzie – palcem w powietrzu lub na powierzchni – uczyna ruch pamiętowym.

4. Zabawa „Która litera?” – dziecko identyfikuje litery po dotyku — bez patrzenia.

5. Łączenie grafomotoryki ze słownictwem – obrysowując literę, maluch nazywa przedmiot lub słowo na tę literę.

Nauka liczenia

Pomoce dydaktyczne Hajo Kids, takie jak drewniana tablica do liczenia 100, drewniane cyfry z oznaczeniem kierunku pisania, drewniana cyfrowa tablica, drewniane kulki do liczenia, znaki matematyczne, czy Geoplan Montessori, otwierają przed nauczycielami i dziećmi szeroki wachlarz możliwości do aktywnej, sensorycznej i wielozmysłowej nauki matematyki. W sali przedszkolnej mogą służyć jako narzędzie do nauki liczenia, dodawania, odejmowania, a w klasach wczesnoszkolnych — do poznawania systemu dziesiątkowego czy geometrii. Dzięki temu dzieci uczą się przez ruch, manipulację, obserwację i zabawę, co silnie wspiera ich zaangażowanie i długotrwałe zapamiętywanie pojęć matematycznych.

Każdy produkt pełni konkretną rolę edukacyjną:

• Drewniana tablica do liczenia 100 pozwala wizualizować liczby w formacie setkowym, ułatwiając zrozumienie ich relacji, ustawienia i działań arytmetycznych. Jest świetna do grupowych i indywidualnych ćwiczeń

• Drewniane cyfry 0–9 z ilustracją kierunku pisania wspierają naukę liczby i poprawnego pisania. Dotyk fizycznych cyfr pomaga zintegrować kinestetyczne i wzrokowe ścieżki uczenia się

• Geoplan Montessori (drewniany geoplan) to kreatywna pomoc geometryczna — dzieci układają gumki na kołkach, tworząc figury. Świetnie rozwija wyobraźnię przestrzenną, koncentrację i logiczne myślenie

• Kulki do liczenia, znaki matematyczne i cyfrowe tablice liczbowe to materiały manipulacyjne, które umożliwiają dzieciom fizyczne operowanie liczbami i symbolami, wspierając ich zrozumienie działań oraz rozwijając umiejętności manualne i matematyczne

• Tablica do nauki pisania i liczenia – to wszechstronne narzędzie łączy naukę liczenia (przeliczanie elementów), znajomość cyfr i znaków matematycznych, jak również element grafomotoryki, pozwalając na śledzenie wzorów palcem lub patyczkiem

🤸‍♂️ Rozwój koordynacji bilateralnej

Koordynacja bilateralna to kluczowa umiejętność, która wpływa na zdolności motoryczne dzieci. Warto zastosować w tym celu Tablicę grafomotoryczną , która pozwala dzieciom rozwijać umiejętności motoryczne poprzez rysowanie i pisanie.

Dlaczego koordynacja bilateralna wspiera integrację półkul mózgowych?

• Łączy lewą i prawą półkulę mózgu za pośrednictwem spoidła wielkiego. Lewa półkula odpowiada m.in. za logiczne myślenie, język, analizę, a prawa — za kreatywność, wyobraźnię przestrzenną i percepcję całościową. Wspólna praca obu półkul sprawia, że mózg przetwarza informacje szybciej i skuteczniej.

• Ruchy naprzemienne (np. sięganie na przemian prawą i lewą ręką, skakanie naprzemienne, przekładanie piłki z ręki do ręki) aktywizują procesy, które przygotowują układ nerwowy do efektywnego uczenia się.

• Badania z zakresu terapii integracji sensorycznej pokazują, że dzieci po krótkiej aktywności ruchowej z elementami bilateralności mają wyższą zdolność koncentracji i dłużej utrzymują uwagę.

Jak wpływa to na naukę liczenia?

1. Lepsze rozumienie pojęć matematycznych
   Koordynacja ruchów obu rąk wspiera przetwarzanie przestrzenne, które jest niezbędne do rozumienia układów cyfr, pozycji liczb i relacji „mniej/więcej”.

2. Sprawniejsze manipulowanie pomocami dydaktycznymi
   W ćwiczeniach z tablicą do liczenia czy drewnianymi cyframi dziecko łatwiej operuje przedmiotami oburącz, szybciej przestawia elementy i lepiej kojarzy wzrok z ruchem.

3. Aktywacja obu półkul powoduje, że obliczenia są nie tylko szybsze, ale i mniej męczące.

Jak wpływa to na naukę pisania?

1. Stabilizacja postawy – przy pisaniu jedna ręka prowadzi ołówek, a druga stabilizuje kartkę; dobra koordynacja bilateralna ułatwia tę współpracę.

2. Płynniejsze ruchy pisarskie – naprzemienne ćwiczenia ruchowe „rozgrzewają” mięśnie i stawy, dzięki czemu pisanie staje się bardziej płynne i mniej męczące.

3. Lepsza orientacja w liniaturze – ćwiczenia bilateralne poprawiają orientację przestrzenną, co ułatwia utrzymanie pisma w liniach i proporcji liter.

Czy dzieci mogą się wtedy bardziej skoncentrować?

Tak — i to w sposób zauważalny.
Po kilkuminutowych ćwiczeniach koordynacyjnych:

• maleje napięcie mięśniowe i nadmierna pobudliwość,

• mózg przełącza się w tryb skupienia dzięki lepszej regulacji układu nerwowego,

• dzieci są spokojniejsze, mniej rozproszone i gotowe do podjęcia zadania wymagającego uwagi.

🌈 Pomoce do integracji sensorycznej (ścieżki, równoważnie)

Ścieżki sensoryczne i równoważnie to świetne narzędzia, które mogą pełnić funkcję „przejścia” między zabawą a nauką, przygotowując ciało i umysł dziecka do skupienia. Mogą być stosowane zarówno w przedszkolach, jak i w klasach 1–3, a ich zalety docenią i nauczyciele, i dyrektorzy placówek, szukający skutecznych, nowoczesnych metod wspierania koncentracji.

❓ FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Oto kilka pytań, które mogą pojawić się w kontekście pomocy dydaktycznych:

• Jakie pomoce dydaktyczne są obowiązkowe w przedszkolu? W przedszkolu powinny znaleźć się pomoce do nauki liter i cyfr, a także różnorodne pomoce sensoryczne.
• Czy ścieżki sensoryczne wspierają naukę liter? Tak, pomagają w rozwijaniu koordynacji oraz integracji sensorycznej, co ma wpływ na naukę liter.
• Jak dobrać pomoce do wieku dziecka? Należy zwrócić uwagę na poziom trudności i zainteresowania dziecka, wybierając pomoce dostosowane do jego umiejętności.
• Czy warto inwestować w drewniane pomoce Montessori? Tak, drewniane pomoce Montessori są trwałe i wspierają naturalny rozwój dziecka poprzez zabawę.
• Jak wpleść równoważnię sensoryczną w codzienne zajęcia? Można organizować zabawy polegające na balansowaniu na różnych powierzchniach, co rozwija motorykę i równowagę.