Wybiórczość pokarmowa a zaburzenia sensoryczne

Opublikowano przez Anna Kategorie: Dla terapeutów i przedszkoli, Edukacja Hajo Kids, Integracja sensoryczna edukacja
dziecko nie chce jeść niejadek czy to są zaburzenia SI

Co to jest wybiórczość pokarmowa? Jak ją rozpoznać u dziecka?

Wybiórczość pokarmowa u dzieci to problem, który może być frustrujący zarówno dla rodziców, jak i dla samych dzieci. Na szczęście istnieją narzędzia i techniki, które mogą pomóc w radzeniu sobie z tym wyzwaniem. Wybiórczość pokarmowa to preferowanie jednych pokarmów nad innymi, często prowadzące do ograniczonej diety. Ale jak to wygląda w praktyce, co może wskazywać na wybiórczość pokarmową.

  • Dziecko często odmawia próbowania nowych pokarmów,  jego dieta może ograniczać się do kilku ulubionych dań lub produktów.
  • Problematyczne mogą okazywać się : zapach jedzenia, kolor, wygląd, ułożenie na talerzu.
  • Dziecko może mieć preferencje co do smaku pokarmu np. słodkie czy słone, pozostałe są dla dziecka bez smaku, mdłe.
  • Bardzo często dzieci z wybiórczością pokarmową nie lubią jeść owoców i warzyw
  • Niektóre dzieci mogą unikać pokarmów o określonej konsystencji np. twardych , z grudkami, kleistych,  żelków.

Wybiórczość sensoryczna a zaburzenia sensoryczne

Zaburzenia sensoryczne mogą znacząco wpływać na tę wybiórczość poprzez różne zmysły, które odgrywają kluczową rolę w procesie jedzenia. Oto jak poszczególne zmysły mogą wpływać na wybiórczość pokarmową

  1. Zmysł węchu (olfaktoryczny)
    •  Zmysł węchu odgrywa kluczową rolę w odbieraniu aromatów jedzenia, które wpływają na smak i apetyt.
    •  Nadwrażliwość węchowa może prowadzić do unikania pokarmów o silnym zapachu, takich jak ryby, sery czy przyprawy. Z kolei niedowrażliwość może sprawiać, że jedzenie wydaje się mało apetyczne, co może powodować brak zainteresowania jedzeniem.
  1. Zmysł smaku
    •  Zmysł smaku odnosi się do odbierania różnych smaków: słodkiego, słonego, kwaśnego, gorzkiego
    •  Zaburzenia smaku mogą powodować preferencje lub unikanie pokarmów o określonych smakach. Na przykład, nadwrażliwość na gorzki smak może prowadzić do unikania warzyw, które często mają gorzki posmak. Z kolei preferencje dla smaku słodkiego mogą skłaniać do jedzenia dużej ilości cukrów.
  1. Zmysł węchu (olfaktoryczny)
    •  Zmysł węchu odgrywa kluczową rolę w odbieraniu aromatów jedzenia, które wpływają na smak i apetyt.
    •  Nadwrażliwość węchowa może prowadzić do unikania pokarmów o silnym zapachu, takich jak ryby, sery czy przyprawy. Z kolei niedowrażliwość może sprawiać, że jedzenie wydaje się mało apetyczne, co może powodować brak zainteresowania jedzeniem.

Propriocepcja (świadomość ciała)

    • Propriocepcja to zdolność do odczuwania pozycji i ruchu ciała, w tym siły używanej podczas gryzienia i żucia.
    • Zaburzenia propriocepcji mogą powodować problemy z oceną siły potrzebnej do żucia pokarmu, co może prowadzić do unikania pokarmów twardszych lub wymagających intensywnego gryzienia. Dzieci z tym problemem mogą preferować miękkie jedzenie, które nie wymaga dużego wysiłku.
  1. Zmysł wzroku (wizualny)
    • Wizualne aspekty jedzenia, takie jak kolor, kształt i prezentacja, wpływają na atrakcyjność pokarmu.
    • Osoby z nadwrażliwością wizualną mogą unikać jedzenia o nietypowym wyglądzie lub kolorze. Dzieci mogą preferować jedzenie o jasnych, jednolitych kolorach, unikając pokarmów mieszanych lub wielokolorowych.
  1. Zmysł słuchu
    •  Dźwięki związane z jedzeniem, takie jak chrupanie, mlaskanie czy stuknięcia sztućców, mogą wpływać na doświadczenie jedzenia.
    •  Osoby z nadwrażliwością słuchową mogą unikać jedzenia, które wydaje określone dźwięki podczas jedzenia, takie jak chrupiące chipsy czy głośno mlaskające potrawy. Może to prowadzić do preferowania jedzenia, które nie wydaje hałasu podczas konsumpcji.

Dotyk 

  • Dotykowe doznania w ustach dotyczą odczuć tekstury, temperatury i kształtu jedzenia.
  • Osoby z nadwrażliwością dotykową mogą unikać pokarmów o określonej teksturze, np. zbyt chrupiących, lepkich, grudkowatych czy ziarnistych. Może to prowadzić do preferowania jedzenia o jednolitej, przewidywalnej konsystencji, jak np. puree, jogurty czy zupy
  1. Interocepcja (wewnętrzne doznania ciała)
    • Interocepcja to odczuwanie wewnętrznych sygnałów ciała, takich jak głód, pragnienie czy sytość.
      • Zaburzenia interocepcji mogą wpływać na odczuwanie głodu i sytości, co może prowadzić do nieregularnych nawyków żywieniowych. Osoby z tymi zaburzeniami mogą mieć trudności z rozpoznaniem, kiedy są głodne lub pełne, co może prowadzić do unikania jedzenia lub jedzenia nadmiernych ilości.

Podsumowanie

Zaburzenia sensoryczne mogą w znaczący sposób wpływać na wybiórczość pokarmową, ograniczając różnorodność diety i prowadząc do preferowania określonych typów pokarmów. Zrozumienie, które zmysły są najbardziej dotknięte i jak to wpływa na wybory żywieniowe, może pomóc w lepszym zarządzaniu dietą i wspieraniu osób z tymi zaburzeniami w rozwijaniu zdrowszych nawyków żywieniowych.